โรงพยาบาลราชวิถี กรมการแพทย์ เผย โรคเบาหวาน คือ ภาวะที่ร่างกายมีระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ เนื่องจากความผิดปกติของฮอร์โมนอินซูลิน ไม่ว่าจะเป็นการผลิตอินซูลินไม่เพียงพอหรือภาวะดื้ออินซูลิน ส่งผลให้ร่างกายไม่สามารถนำน้ำตาลกลูโคสไปใช้เป็นพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้น้ำตาลสะสมในกระแสเลือด หากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสมอาจส่งผลกระทบต่ออวัยวะสำคัญ เช่น หัวใจและหลอดเลือด ดวงตา ไต และระบบประสาท จนนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงได้ นายแพทย์วีรวุฒิ อิ่มสำราญ อธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่า นโยบายสาธารณสุข ปีงบประมาณ 2569 ของ นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ภายใต้แนวคิด “MOPH PLUS+” 7 เสาหลัก มุ่งส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค สร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ และลดความเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) โรคเบาหวานเป็นหนึ่งในโรค NCDs ที่พบได้ทั่วโลก โดยมีปัจจัยเสี่ยงสำคัญ เช่น การรับประทานอาหารที่ไม่เหมาะสม การขาดการออกกำลังกาย ภาวะน้ำหนักเกิน และพันธุกรรม หากควบคุมโรคไม่ได้ อาจส่งผลกระทบต่อไต ดวงตา หัวใจ และหลอดเลือด ทั้งนี้ วันที่ 14 พฤศจิกายนของทุกปี เป็นวันเบาหวานโลก (World Diabetes Day) ซึ่งกำหนดโดยสหพันธ์โรคเบาหวานนานาชาติ (IDF) เพื่อรณรงค์สร้างความตระหนักรู้ ส่งเสริมการป้องกัน และการดูแลรักษาโรคเบาหวานอย่างเหมาะสม นายแพทย์อาคม ชัยวีระวัฒนะ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลราชวิถี กล่าวต่อว่า โรคเบาหวานแบ่งออกเป็น 4 ชนิด เบาหวานชนิดที่ 1 เกิดจากร่างกายขาดอินซูลิน พบได้บ่อยในเด็กและวัยรุ่น แต่เกิดได้ทุกอายุ ต้องรักษาด้วยอินซูลิน เบาหวานชนิดที่ 2 เกิดจากภาวะดื้ออินซูลิน เป็นชนิดที่พบมากที่สุด พบได้บ่อยในวัยผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ แต่ปัจจุบันพบในเด็กและวัยรุ่นเพิ่มขึ้น 3. เบาหวานขณะตั้งครรภ์ เป็นภาวะน้ำตาลในเลือดสูงระหว่างตั้งครรภ์ ซึ่งมักดีขึ้นหลังคลอด แต่ยังมีความเสี่ยงเป็นเบาหวานในอนาคต 4. เบาหวานชนิดอื่น ๆ เกิดจากโรคหรือความผิดปกติอื่น เช่น โรคตับอ่อน ความผิดปกติของฮอร์โมน หรือการใช้ยาสเตียรอยด์ อาการเตือนโรคเบาหวาน ปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำบ่อย หิวบ่อย น้ำหนักลด อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย แผลหายช้า ติดเชื้อง่าย คันตามผิวหนัง ตาพร่ามัว ชาปลายมือปลายเท้า หรือหย่อนสมรรถภาพทางเพศ หากมีอาการผิดปกติ ควรเข้ารับการตรวจระดับน้ำตาลในเลือด เพราะโรคเบาหวานบางรายอาจไม่มีอาการในระยะแรก แพทย์หญิงนวพร นภาทิวาอำนวย นายแพทย์ชำนาญการพิเศษ หัวหน้างานโรคต่อมไร้ท่อและเบาหวาน กลุ่มงานอายุรศาสตร์ โรงพยาบาลราชวิถี กล่าวเพิ่มเติม ภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน ภัยเงียบที่ไม่ควรมองข้าม ผู้ป่วยโรคเบาหวานที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงเป็นเวลานาน และไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม อาจส่งผลกระทบต่ออวัยวะต่าง ๆ ทั่วร่างกาย และนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ โดยแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ 1. ภาวะแทรกซ้อนเฉียบพลัน เป็นภาวะที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต จำเป็นต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน เช่น ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำหรือสูงรุนแรง และภาวะเลือดเป็นกรดจากคีโตน 2. ภาวะแทรกซ้อนเรื้อรัง มักเกิดจากระดับน้ำตาลในเลือดสูงต่อเนื่องเป็นเวลานาน ส่งผลให้หลอดเลือดและอวัยวะต่าง ๆ เสื่อมลง โดยภาวะแทรกซ้อนที่พบได้ ได้แก่ โรคหัวใจและหลอดเลือด เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ หัวใจล้มเหลว และโรคหลอดเลือดสมอง ภาวะแทรกซ้อนทางตา ส่งผลต่อหลอดเลือดที่จอประสาทตา อาจทำให้จอประสาทตาเสื่อม บวม และสูญเสียการมองเห็น ภาวะแทรกซ้อนทางไต ทำให้ไตทำงานผิดปกติ มีโปรตีนรั่วในปัสสาวะ และอาจนำไปสู่ภาวะไตเรื้อรังหรือไตวาย ภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาท ทำให้มีอาการชา ปวดแสบปวดร้อนบริเวณมือและเท้า สูญเสียความรู้สึก และอาจส่งผลต่อการทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติ เช่น ความดันโลหิตและการเต้นของหัวใจ อย่างไรก็ตามการดูแลสุขภาพและควบคุมระดับน้ำตาล ในเลือดอย่างเหมาะสม เป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยง ของโรคเบาหวานและป้องกันภาวะแทรกซ้อน โดยสามารถเริ่มต้นได้จากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวันดังนี้ 1. เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เช่น รับประทานผักและอาหารที่มีกากใยสูง พร้อมลดการบริโภคอาหารหวาน มัน เค็ม และเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง 2. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ 3. ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม 4. พักผ่อน ให้เพียงพอและจัดการความเครียด 5. หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 6. ตรวจสุขภาพและระดับน้ำตาลในเลือดอย่างสม่ำเสมอ การใส่ใจสุขภาพ และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเหมาะสม ควบคุมระดับน้ำตาลตามเป้าหมายที่แพทย์กำหนด เพื่อลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนและมีคุณภาพชีวิตที่ดีในระยะยาว #กรมการแพทย์ #โรงพยาบาลราชวิถี #วันเบาหวานโลก #WorldDiabetesDay #โรคเบาหวาน #รู้ทันเบาหวาน | ขอขอบคุณ |13 พฤศจิกายน 2569

สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ เผยโรคสมองน้อยฝ่อ คือภาวะที่เกิดความผิดปกติหรือการสูญเสียเซลล์ประสาทในบริเวณสมองน้อย หรือมีชื่อเรียกว่า Cerebellar ทำหน้าที่ในการควบคุมระบบการเคลื่อนไหวและเชื่อมประสานส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย หากเกิดความผิดปกติกับสมองส่วนดังกล่าว จะทำให้ผู้ป่วยทรงตัวลำบาก พูดไม่ชัด นายแพทย์วีรวุฒิ อิ่มสำราญ อธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่า โรคสมองน้อยฝ่อ (spinocerebellar ataxia) หรือ โรคกล้ามเนื้อสูญเสียการประสานงานจากสมองน้อยและไขสันหลัง เป็นโรคที่มีสาเหตุจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรม ซึ่งเกิดจากการถ่ายทอดแบบยีนเด่น (autosomal dominant) มักจะมีอาการค่อยเป็นค่อยไปได้แก่ สูญเสียการประสานงานของร่างกายส่วนลำตัวและการเดิน (truncal and gait ataxia) สูญเสียการประสานงานของการใช้แขนและขา (limb ataxia) โดยมีความแตกต่างกันขึ้นอยู่กับชนิดย่อยของโรค (Sub types) และผู้ป่วยอาจ มีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น การกลอกตา การมองเห็น อาการของประสาทสั่งการ อาการเคลื่อนไหวผิดปกติ เป็นต้น โดยส่วนใหญ่ผู้ป่วยมักจะมีอาการหลังเป็นผู้ใหญ่ (adult onset) และมีประวัติครอบครัว เช่น บิดา หรือ มารดา มีอาการแบบเดียวกัน ยกเว้นบางรายมีอาการคนแรกของครอบครัว ในการวินิจฉัยแพทย์จะดูจากภาพการสแกนสมอง และยืนยันชนิดของโรคด้วยวิธีการตรวจพันธุกรรม (genetic testing) ปัจจุบันพบว่ามีทั้งหมด 52 ชนิดย่อย และยังไม่มียารักษาให้หายขาดหรือชะลอโรค (disease-modifying therapy) ซึ่งกระบวนการตรวจวินิจฉัยเพื่อค้นหาให้พบสาเหตุ จึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง นายแพทย์เอนก กนกศิลป์ ผู้อำนวยการสถาบันประสาทวิทยา กล่าวเพิ่มเติมว่า การตรวจวินิจฉัยภาวะสมองน้อยฝ่อจำเป็นต้องอาศัยการตรวจโดยละเอียดเพื่อหาสาเหตุและความรุนแรงของโรค แพทย์จะวินิจฉัยโดยการซักประวัติ ตรวจร่างกายทางระบบประสาท เอ็กซเรย์สมอง (MRI/CT scan) เจาะเลือด หรือตรวจน้ำไขสันหลังในบางกรณี หากเกิดจากความเสื่อมหรือพันธุกรรม มักไม่สามารถทำให้เนื้อสมองที่ฝ่อนั้นกลับคืนมาได้ โดยแพทย์จะรักษาตามอาการ โดยการดูแลรักษาจะเป็นการรักษาตามอาการและประคับประคอง เช่น การทำกายภาพบำบัด กิจกรรมบำบัด การฝึกพูด การให้ยาตามอาการของผู้ป่วย และการวางแผนครอบครัว ภาวะสมองน้อยฝ่อเป็นภัยเงียบที่คุกคามสุขภาพสมองและคุณภาพชีวิต การรู้เท่าทันสาเหตุและอาการจะช่วยให้สามารถเข้ารับการรักษาเพื่อประเมินการตรวจติดตามการรักษาและติดตามผลลัพธ์ ************************************************************** #กรมการแพทย์ #สถาบันประสาทวิทยา #โรคสมองน้อยฝ่อ ขอบคุณ 12 พฤศจิกายน 2569

สถาบันโรคผิวหนัง กรมการแพทย์ เตือนประชาชนให้ตระหนักถึงอันตรายจากสารหนู (Arsenic) ซึ่งหากได้รับในปริมาณสูงหรือสะสมต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพและทำให้เกิดความผิดปกติของผิวหนัง โดยเฉพาะผู้ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เสี่ยงหรือมีโอกาสสัมผัสสารหนูจากสิ่งแวดล้อมและการประกอบอาชีพ การสังเกตความผิดปกติของผิวหนังและเข้ารับการตรวจวินิจฉัยตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จะช่วยลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว นายแพทย์วีรวุฒิ อิ่มสำราญ อธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่า สารหนู ( Arsenic) เป็นธาตุกึ่งโลหะที่พบได้ตามธรรมชาติ โดยเฉพาะในแหล่งน้ำใต้ดิน รวมถึงพื้นที่อุตสาหกรรมและเหมืองแร่ หากร่างกายได้รับในปริมาณสูงหรือสะสมเป็นเวลานาน อาจส่งผลกระทบต่อระบบประสาท ระบบทางเดินอาหาร ระบบหัวใจและหลอดเลือด และระบบผิวหนัง การได้รับสารหนูในปริมาณสูงแบบเฉียบพลันมักทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง และท้องเสียอย่างรุนแรง ส่วนการสัมผัสสารหนูโดยตรงอาจทำให้ผิวหนังระคายเคือง แดง หรือบวมได้ นอกจากนี้ อาจพบแถบสีขาวพาดตามขวางบนเล็บ เรียกว่า “Mees’ lines” ซึ่งอาจปรากฏภายหลังการได้รับสารหนูประมาณ 8 สัปดาห์ นายแพทย์วีรวัต อุครานันท์ ผู้อำนวยการสถาบันโรคผิวหนัง กล่าวว่า การได้รับสารหนูเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดความผิดปกติของผิวหนังหลายลักษณะ เช่น ผิวหนังคล้ำขึ้น โดยเฉพาะบริเวณลำตัว รักแร้ และขาหนีบ บางรายพบจุดสีจางแทรกบนผิวหนังที่คล้ำ มีลักษณะคล้ายหยดฝนบนพื้นดินที่มีฝุ่น เรียกว่า “Raindrops on a dusty road” นอกจากนี้ อาจพบผิวหนังหนาตัวเป็นตุ่มนูนแข็งคล้ายตาปลาบริเวณฝ่ามือและฝ่าเท้า เรียกว่า “Arsenical keratoses” ซึ่งบางรอยโรคอาจพัฒนาเป็นมะเร็งผิวหนัง ได้ รวมถึงอาจพบความผิดปกติของหลอดเลือดส่วนปลายอย่างรุนแรงจนเกิดภาวะเนื้อเยื่อบริเวณเท้าขาดเลือดหรือ “Blackfoot disease” ในบางราย แพทย์หญิงรัชฎา องศ์ทวีเกียรติ นายแพทย์ชำนาญการ สถาบันโรคผิวหนัง กล่าวเพิ่มเติมว่า การได้รับสารหนูเป็นเวลานานเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งผิวหนัง โดยเฉพาะมะเร็งผิวหนังชนิด Squamous cell carcinoma และ Basal cell carcinoma รวมถึง Bowen’s disease ซึ่งเป็นมะเร็งผิวหนังระยะเริ่มต้น มีลักษณะเป็นผื่นหรือปื้นสีแดง สีน้ำตาล หรือสีใกล้เคียง กับผิวหนัง มีขุยหรือสะเก็ด และอาจพบในบริเวณที่ไม่ถูกแสงแดด สำหรับการวินิจฉัย แพทย์จะประเมินประวัติการสัมผัสสารหนูร่วมกับการตรวจร่างกายและตรวจระดับสารหนูในปัสสาวะ โดยอาจพิจารณาตรวจเลือด เส้นผม หรือเล็บเพิ่มเติมตามความเหมาะสม หากพบรอยโรคที่สงสัยมะเร็งผิวหนัง อาจจำเป็นต้องตัดชิ้นเนื้อผิวหนัง (Skin biopsy) เพื่อยืนยันการวินิจฉัย ทั้งนี้ ประชาชนสามารถลดความเสี่ยงจากสารหนูได้โดยเลือกใช้น้ำดื่มจากแหล่งที่สะอาดและปลอดภัย หลีกเลี่ยงการสัมผัสสารหนูโดยตรง โดยเฉพาะในพื้นที่เสี่ยงหรือสถานที่ทำงานที่เกี่ยวข้องกับสารหนู และหมั่นสังเกตความผิดปกติของผิวหนัง หากพบผิวหนังเปลี่ยนสี มีตุ่มนูนแข็ง หรือมีผื่นเรื้อรังที่ไม่ทราบสาเหตุ ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์ โดยเฉพาะแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคผิวหนัง เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ***************************************** #สารหนู #สารหนูผลกระทบต่อผิวหนัง #โรคผิวหนัง #กรมการแพทย์ #สถาบันโรคผิวหนัง #ทำดีที่สุดเพื่อทุกชีวิต #สถาบันโรคผิวหนังที่ชาวไทยไว้วางใจและภาคภูมิใจ -ขอขอบคุณ- 11 พฤศจิกายน 2569