กรมการแพทย์ โดยสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี เนื่องในวันเบาหวานโลก ซึ่งตรงกับวันที่ 14 พฤศจิกายนของทุกปี ซึ่งในปีนี้หัวข้อการรณรงค์ คือ "รู้ให้เร็ว ดูแลให้ทัน ป้องกันเบาหวาน: Early Action on Diabetes" เพื่อส่งเสริมการวินิจฉัยโรคเบาหวานตั้งแต่ระยะเริ่มต้นและลดความเสี่ยงในการเกิดโรค กรมการแพทย์จึงขอเชิญชวนผู้ปกครองร่วมดูแลสุขภาพเด็กไทย พร้อมสังเกตอาการเตือนของโรคเบาหวาน เพื่อให้เด็กได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม นายแพทย์ธนินทร์ เวชชาภินันท์ รองอธิบดีกรมการแพทย์ เผย โรคเบาหวานในเด็ก เกิดจากระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ แบ่งออกเป็น 2 ชนิดหลัก ได้แก่ เบาหวานชนิดที่ 1 เกิดจากภูมิคุ้มกันของร่างกายทำลายเซลล์ที่สร้างอินซูลินในตับอ่อน ทำให้ร่างกายขาดอินซูลินและไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ จำเป็นต้องได้รับอินซูลินทดแทน และเบาหวานชนิดที่ 2 เกิดจากภาวะดื้ออินซูลิน ทำให้ร่างกายตอบสนองต่ออินซูลินได้ลดลง โดยมีปัจจัยเสี่ยงสำคัญ เช่น ภาวะน้ำหนักเกิน และประวัติโรคเบาหวานในครอบครัว เป็นต้น นายแพทย์อภิชัย สิรกุลจิรา ผู้อำนวยการสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี กล่าวต่อว่า การตรวจคัดกรองโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในเด็กที่ยังไม่มีอาการ ควรพิจารณาในเด็กที่มีภาวะน้ำหนักเกิน ร่วมกับมีปัจจัยเสี่ยงอย่างน้อย หนึ่งข้อ ดังต่อไปนี้ 1. มีประวัติคนในครอบครัวเป็นเบาหวานชนิดที่สอง 2. มารดาเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ 3. มีลักษณะบ่งชี้ภาวะดื้ออินซูลิน เช่น มีปื้นดำที่คอ ขาหนีบ มีไขมันพอกตับ ไขมันในเลือดสูง ความดันโลหิตสูง เป็นต้น 4. มีน้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่าหรือมากเกินเกณฑ์อายุครรภ์ โดยทั่วไปควรเริ่มพิจารณาคัดกรองเมื่อเข้าสู่วัยรุ่นหรืออายุ 10 ปีขึ้นไป ทั้งนี้หากพบอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์ ผู้ปกครองจึงควรหมั่นสังเกตลูกหลานเพื่อให้ได้รับการรักษาอย่างถูกวิธี ป้องกันการเกิด โรคแทรกซ้อนในอนาคต แพทย์หญิงวิภา วรัญญูวงศ์ นายแพทย์ชำนาญการโรคต่อมไร้ท่อและเมตาบอลิสม กล่าวเพิ่มเติมว่า อาการสำคัญของโรคเบาหวาน ได้แก่ หิวน้ำบ่อย ปัสสาวะบ่อยหรือปัสสาวะตอนกลางคืน หิวบ่อยหรือรับประทานอาหารมากขึ้น แต่น้ำหนักลดลงผิดปกติ หากมีอาการอาเจียน ปวดท้อง หายใจหอบลึก หรือซึมลง อาจเป็นสัญญาณของภาวะแทรกซ้อนรุนแรงที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน การรักษาเบาหวานชนิดที่1จำเป็นต้องได้รับอินซูลินอย่างต่อเนื่อง ร่วมกับตรวจน้ำตาลในเลือดเป็นประจำ ส่วนการรักษาเบาหวานชนิดที่ 2 ประกอบด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ เช่น ทานอาหารที่มีประโยชน์ หลีกเลี่ยงอาหารรสหวานจัด ออกกำลังกายให้เหมาะสมกับช่วงวัย ร่วมกับการใช้ยารักษาเบาหวานตามความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย ทั้งนี้ต้องอาศัยความร่วมมือจากผู้ปกครอง สถานศึกษา ตัวเด็ก ในการช่วยกันปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และสังเกตอาการผิดปกติต่าง ๆ หากมีอาการให้ปรึกษาแพทย์เพื่อวินิจฉัยในการรักษาต่อไป สอบถามข้อมูลการรับบริการโทร.1415 สายตรงสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี #กรมการแพทย์ #สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี #วันเบาหวานโลก 14 พฤศจิกายน 2569

โรงพยาบาลราชวิถี กรมการแพทย์ เผย โรคเบาหวาน คือ ภาวะที่ร่างกายมีระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ เนื่องจากความผิดปกติของฮอร์โมนอินซูลิน ไม่ว่าจะเป็นการผลิตอินซูลินไม่เพียงพอหรือภาวะดื้ออินซูลิน ส่งผลให้ร่างกายไม่สามารถนำน้ำตาลกลูโคสไปใช้เป็นพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้น้ำตาลสะสมในกระแสเลือด หากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสมอาจส่งผลกระทบต่ออวัยวะสำคัญ เช่น หัวใจและหลอดเลือด ดวงตา ไต และระบบประสาท จนนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงได้ นายแพทย์วีรวุฒิ อิ่มสำราญ อธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่า นโยบายสาธารณสุข ปีงบประมาณ 2569 ของ นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ภายใต้แนวคิด “MOPH PLUS+” 7 เสาหลัก มุ่งส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค สร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ และลดความเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) โรคเบาหวานเป็นหนึ่งในโรค NCDs ที่พบได้ทั่วโลก โดยมีปัจจัยเสี่ยงสำคัญ เช่น การรับประทานอาหารที่ไม่เหมาะสม การขาดการออกกำลังกาย ภาวะน้ำหนักเกิน และพันธุกรรม หากควบคุมโรคไม่ได้ อาจส่งผลกระทบต่อไต ดวงตา หัวใจ และหลอดเลือด ทั้งนี้ วันที่ 14 พฤศจิกายนของทุกปี เป็นวันเบาหวานโลก (World Diabetes Day) ซึ่งกำหนดโดยสหพันธ์โรคเบาหวานนานาชาติ (IDF) เพื่อรณรงค์สร้างความตระหนักรู้ ส่งเสริมการป้องกัน และการดูแลรักษาโรคเบาหวานอย่างเหมาะสม นายแพทย์อาคม ชัยวีระวัฒนะ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลราชวิถี กล่าวต่อว่า โรคเบาหวานแบ่งออกเป็น 4 ชนิด เบาหวานชนิดที่ 1 เกิดจากร่างกายขาดอินซูลิน พบได้บ่อยในเด็กและวัยรุ่น แต่เกิดได้ทุกอายุ ต้องรักษาด้วยอินซูลิน เบาหวานชนิดที่ 2 เกิดจากภาวะดื้ออินซูลิน เป็นชนิดที่พบมากที่สุด พบได้บ่อยในวัยผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ แต่ปัจจุบันพบในเด็กและวัยรุ่นเพิ่มขึ้น 3. เบาหวานขณะตั้งครรภ์ เป็นภาวะน้ำตาลในเลือดสูงระหว่างตั้งครรภ์ ซึ่งมักดีขึ้นหลังคลอด แต่ยังมีความเสี่ยงเป็นเบาหวานในอนาคต 4. เบาหวานชนิดอื่น ๆ เกิดจากโรคหรือความผิดปกติอื่น เช่น โรคตับอ่อน ความผิดปกติของฮอร์โมน หรือการใช้ยาสเตียรอยด์ อาการเตือนโรคเบาหวาน ปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำบ่อย หิวบ่อย น้ำหนักลด อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย แผลหายช้า ติดเชื้อง่าย คันตามผิวหนัง ตาพร่ามัว ชาปลายมือปลายเท้า หรือหย่อนสมรรถภาพทางเพศ หากมีอาการผิดปกติ ควรเข้ารับการตรวจระดับน้ำตาลในเลือด เพราะโรคเบาหวานบางรายอาจไม่มีอาการในระยะแรก แพทย์หญิงนวพร นภาทิวาอำนวย นายแพทย์ชำนาญการพิเศษ หัวหน้างานโรคต่อมไร้ท่อและเบาหวาน กลุ่มงานอายุรศาสตร์ โรงพยาบาลราชวิถี กล่าวเพิ่มเติม ภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน ภัยเงียบที่ไม่ควรมองข้าม ผู้ป่วยโรคเบาหวานที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงเป็นเวลานาน และไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม อาจส่งผลกระทบต่ออวัยวะต่าง ๆ ทั่วร่างกาย และนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ โดยแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ 1. ภาวะแทรกซ้อนเฉียบพลัน เป็นภาวะที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต จำเป็นต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน เช่น ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำหรือสูงรุนแรง และภาวะเลือดเป็นกรดจากคีโตน 2. ภาวะแทรกซ้อนเรื้อรัง มักเกิดจากระดับน้ำตาลในเลือดสูงต่อเนื่องเป็นเวลานาน ส่งผลให้หลอดเลือดและอวัยวะต่าง ๆ เสื่อมลง โดยภาวะแทรกซ้อนที่พบได้ ได้แก่ โรคหัวใจและหลอดเลือด เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ หัวใจล้มเหลว และโรคหลอดเลือดสมอง ภาวะแทรกซ้อนทางตา ส่งผลต่อหลอดเลือดที่จอประสาทตา อาจทำให้จอประสาทตาเสื่อม บวม และสูญเสียการมองเห็น ภาวะแทรกซ้อนทางไต ทำให้ไตทำงานผิดปกติ มีโปรตีนรั่วในปัสสาวะ และอาจนำไปสู่ภาวะไตเรื้อรังหรือไตวาย ภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาท ทำให้มีอาการชา ปวดแสบปวดร้อนบริเวณมือและเท้า สูญเสียความรู้สึก และอาจส่งผลต่อการทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติ เช่น ความดันโลหิตและการเต้นของหัวใจ อย่างไรก็ตามการดูแลสุขภาพและควบคุมระดับน้ำตาล ในเลือดอย่างเหมาะสม เป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยง ของโรคเบาหวานและป้องกันภาวะแทรกซ้อน โดยสามารถเริ่มต้นได้จากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวันดังนี้ 1. เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เช่น รับประทานผักและอาหารที่มีกากใยสูง พร้อมลดการบริโภคอาหารหวาน มัน เค็ม และเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง 2. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ 3. ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม 4. พักผ่อน ให้เพียงพอและจัดการความเครียด 5. หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 6. ตรวจสุขภาพและระดับน้ำตาลในเลือดอย่างสม่ำเสมอ การใส่ใจสุขภาพ และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเหมาะสม ควบคุมระดับน้ำตาลตามเป้าหมายที่แพทย์กำหนด เพื่อลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนและมีคุณภาพชีวิตที่ดีในระยะยาว #กรมการแพทย์ #โรงพยาบาลราชวิถี #วันเบาหวานโลก #WorldDiabetesDay #โรคเบาหวาน #รู้ทันเบาหวาน | ขอขอบคุณ |13 พฤศจิกายน 2569

สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ เผยโรคสมองน้อยฝ่อ คือภาวะที่เกิดความผิดปกติหรือการสูญเสียเซลล์ประสาทในบริเวณสมองน้อย หรือมีชื่อเรียกว่า Cerebellar ทำหน้าที่ในการควบคุมระบบการเคลื่อนไหวและเชื่อมประสานส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย หากเกิดความผิดปกติกับสมองส่วนดังกล่าว จะทำให้ผู้ป่วยทรงตัวลำบาก พูดไม่ชัด นายแพทย์วีรวุฒิ อิ่มสำราญ อธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่า โรคสมองน้อยฝ่อ (spinocerebellar ataxia) หรือ โรคกล้ามเนื้อสูญเสียการประสานงานจากสมองน้อยและไขสันหลัง เป็นโรคที่มีสาเหตุจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรม ซึ่งเกิดจากการถ่ายทอดแบบยีนเด่น (autosomal dominant) มักจะมีอาการค่อยเป็นค่อยไปได้แก่ สูญเสียการประสานงานของร่างกายส่วนลำตัวและการเดิน (truncal and gait ataxia) สูญเสียการประสานงานของการใช้แขนและขา (limb ataxia) โดยมีความแตกต่างกันขึ้นอยู่กับชนิดย่อยของโรค (Sub types) และผู้ป่วยอาจ มีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น การกลอกตา การมองเห็น อาการของประสาทสั่งการ อาการเคลื่อนไหวผิดปกติ เป็นต้น โดยส่วนใหญ่ผู้ป่วยมักจะมีอาการหลังเป็นผู้ใหญ่ (adult onset) และมีประวัติครอบครัว เช่น บิดา หรือ มารดา มีอาการแบบเดียวกัน ยกเว้นบางรายมีอาการคนแรกของครอบครัว ในการวินิจฉัยแพทย์จะดูจากภาพการสแกนสมอง และยืนยันชนิดของโรคด้วยวิธีการตรวจพันธุกรรม (genetic testing) ปัจจุบันพบว่ามีทั้งหมด 52 ชนิดย่อย และยังไม่มียารักษาให้หายขาดหรือชะลอโรค (disease-modifying therapy) ซึ่งกระบวนการตรวจวินิจฉัยเพื่อค้นหาให้พบสาเหตุ จึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง นายแพทย์เอนก กนกศิลป์ ผู้อำนวยการสถาบันประสาทวิทยา กล่าวเพิ่มเติมว่า การตรวจวินิจฉัยภาวะสมองน้อยฝ่อจำเป็นต้องอาศัยการตรวจโดยละเอียดเพื่อหาสาเหตุและความรุนแรงของโรค แพทย์จะวินิจฉัยโดยการซักประวัติ ตรวจร่างกายทางระบบประสาท เอ็กซเรย์สมอง (MRI/CT scan) เจาะเลือด หรือตรวจน้ำไขสันหลังในบางกรณี หากเกิดจากความเสื่อมหรือพันธุกรรม มักไม่สามารถทำให้เนื้อสมองที่ฝ่อนั้นกลับคืนมาได้ โดยแพทย์จะรักษาตามอาการ โดยการดูแลรักษาจะเป็นการรักษาตามอาการและประคับประคอง เช่น การทำกายภาพบำบัด กิจกรรมบำบัด การฝึกพูด การให้ยาตามอาการของผู้ป่วย และการวางแผนครอบครัว ภาวะสมองน้อยฝ่อเป็นภัยเงียบที่คุกคามสุขภาพสมองและคุณภาพชีวิต การรู้เท่าทันสาเหตุและอาการจะช่วยให้สามารถเข้ารับการรักษาเพื่อประเมินการตรวจติดตามการรักษาและติดตามผลลัพธ์ ************************************************************** #กรมการแพทย์ #สถาบันประสาทวิทยา #โรคสมองน้อยฝ่อ ขอบคุณ 12 พฤศจิกายน 2569